Wybierz bezpieczne

Użytkownicy samochodów wymieniają amortyzatory z powodu ich uszkodzenia, a w ekstremalnych sytuacjach, gdy dalej nie da się już jechać.

Kluczową rolę w układzie zawieszenia, obok sprężyn, drążków skrętnych i wahaczy, odgrywają amortyzatory. Od tego, czy są one sprawne, zależy komfort i bezpieczeństwo prowadzenia pojazdu. Oznaki wyeksploatowania amortyzatorów to nierównomierne zużycie opon, wibracje kierownicy, większe niż zazwyczaj kołysanie nadwozia na nierównościach drogi i na zakrętach.

Wakacje tuż-tuż. Letnią porą bardzo często będziemy wybierać się samochodem na urlop lub kilkudniową wycieczkę. Oprócz sprawdzenia wielu innych elementów mechanicznych pojazdu powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na amortyzatory pojazdu.

Amortyzator zużyty w 50 procentach wydłuża na nierównej nawierzchni drogę hamowania (przy prędkości 80 km/h) przeciętnego auta osobowego o 4 metry. To prawie długość samochodu. W krytycznej sytuacji tych czterech metrów możemy bardzo potrzebować.

Amortyzatory są elementami eksploatacyjnymi, które trzeba wymieniać. Po jakim przebiegu? Ich trwałość zależy m.in. od konstrukcji, jakości użytych materiałów, ale przede wszystkim od tego, po jakich drogach porusza się auto. Można przyjąć, że w Polsce wytrzymują od kilkudziesięciu do nieco ponad 100 tys. kilometrów. Do awarii może jednak dojść wcześniej.

Nie bez przyczyny badanie skuteczności amortyzatorów wykonywane jest przy okazji obowiązkowych badań technicznych. Elementy te nie psują się nagle, tracą swoją skuteczność stopniowo – dla bezpieczeństwa warto je kontrolować co 10-20 tys. km.
Pierwszym objawem niesprawności amortyzatorów jest zazwyczaj gorsze prowadzenie auta. Zawieszenie staje się nadmiernie miękkie, samochód buja się, pokonując nierówności. Inne alarmujące sygnały: w czasie silnego hamowania samochód nadmiernie “nurkuje” albo opony popiskują na nierównościach – ponieważ tracą przyczepność. Droga hamowania wydłuża się wtedy nawet o 30 proc. Niepokoić powinny też stuki dochodzące z zawieszenia.

W Europie Zachodniej przeprowadzono w ponad 16 tys. samochodach testy sprawności amortyzatorów. Połowa testowanych amortyzatorów nadawała się do wymiany. Jakie byłyby wyniki badań samochodów jeżdżących po polskich drogach, strach pomyśleć. Od rzeczywistości trudno jednak uciec, szczególnie niesprawnym samochodem.

Do zużytych amortyzatorów kierowca przyzwyczaja się instynktownie dostosowując styl i technikę jazdy do warunków i ograniczonych możliwości pojazdu. Dlatego zapewne podczas badania technicznego zalecenie wymiany amortyzatorów może być dla większości kierowców niemiłą, bo kosztowną niespodzianką. To tylko sytuacja teoretyczna, albowiem profesjonalnego sprzętu diagnostycznego do badań amortyzatorów jest jak na lekarstwo. Ufamy więc doświadczeniu mechaników. Sprawność amortyzatora można ocenić za pomocą urządzeń mierzących absorpcję energii przez amortyzator przy wymuszaniu ruchów sprężania i rozprężania. Jeżeli amortyzator nie spełnia najmniejszej tolerancji bezpieczeństwa, to oznacza, że jest do wymiany. Jazda z takimi amortyzatorami jest niebezpieczna, albowiem nie jest on zdolny utrzymywać oponę w kontakcie z podłożem. Tym samym rośnie ryzyko wypadku, szczególnie w czasie wykonywania manewrów nagłych skrętów lub ostrego hamowania.

Zakup amortyzatorów jest zawsze dużym wydatkiem i do tych kosztów musimy jeszcze doliczyć tzw. robociznę. Ale nie zawsze. W wielu samochodach tylne amortyzatory można wymienić samemu, gdyż nie są do tego celu potrzebne żadne specjalistyczne narzędzia.

Wymiana przednich amortyzatorów w większości przypadków wymaga wizyty w serwisie, ponieważ do demontażu sprężyny potrzebny jest specjalny ścisk, a po naprawie trzeba

Wymiana tylnych amortyzatorów jest bardzo prosta. Jedyną trudnością mogą być problemy z odkręceniem skorodowanych śrub. wyregulować geometrię.

Jak bardzo Polska jest zacofana pod względem motoryzacyjnym? Lata świetlne. Najdotkliwiej uświadamiają sobie to nasi rodacy, którzy wyjeżdżają do pracy za granicę.

Poniżej prezentujemy list jednego z naszych czytelników, który mógł porównać ruch drogowy w Polsce oraz Anglii.

“Obecnie pracuję w Anglii, gdzie przez pół roku dojeżdżałem do pracy rowerem. I muszę przyznać, że przepaść między organizacją ruchu w Polsce i w Anglii jest ogromna. Tutaj wszędzie są wytyczone ścieżki dla rowerów na drogach, a jeśli droga jest węższa, to są wykonane podjazdy na chodnik, gdzie dalej jest wytyczony pas dla rowerzystów. Jeśli jednak chodnik jest wąski, a droga też, to specjalne znaki dosyć gęsto rozstawione informują kierowców o konieczności zachowania szczególnej ostrożności.

Raz w roku właściciele starych aut przeżywają stres – trzeba zrobić obowiązkowe badanie techniczne. Upoważniony diagnosta robi dość szczegółowy przegląd samochodu.

Okresowe badanie techniczne jest płatne i samochody starsze niż pięć lat muszą się na nim stawiać raz w roku. Młodsze rzadziej ? w przypadku nowych pojazdów pierwsze robi się po trzech latach od momentu zarejestrowania, drugie po kolejnych dwóch. Wpis w dowodzie rejestracyjnym o wykonaniu przeglądu technicznego jest konieczny aby móc jeździć samochodem po ulicach.

Kontrolka zadecyduje

Zadaniem amortyzatora jest przeciwdziałanie pionowym drganiom kół i odrywaniu ich od podłoża. Gdy amortyzatory są zużyte, droga hamowania pojazdu przy prędkości 50 km/h wydłuża się o 2 metry.

Stopień zużycia amortyzatorów ma bezpośredni wpływ nie tylko na komfort lecz również na bezpieczeństwo jazdy. Pogorszenie tłumienia następuje powoli i kierowca się do tego przyzwyczaja. Utrudnia to obiektywną ocenę stanu amortyzatorów. Oglądając amortyzatory można stwierdzić ewentualny wyciek płynu, a nie stopień ich zużycia. stwierdzić jedynie ich nieszczelność. Gdy amortyzatory są zużyte, pojazd podczas jazdy po nierównościach zachowuje się niestabilnie, a na łuku mogą występować wyczuwalne uskoki auta w bok. Kolejnymi objawami zużycia amortyzatorów są nieregularne zużycie bieżnika opon i nadmierne ?nurkowanie? przodu pojazdu podczas hamowania.

Stanowisko diagnostyczne TUZ-1 służy do sprawdzania działania amortyzatorów bez konieczności ich wymontowywania oraz do mierzenia nacisku koła i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu.

Składa się ono z dwóch zespołów mechanicznych, układu pomiarowego, komputera, monitora 17?, kolorowej drukarki atramentowej, zdalnego sterowania.
Pomiary wykonywane za pomocą TUZ-1 oparte są na metodzie Eusama. Wyniki pomiarów przedstawiane są w procentach określających przyczepność koła. Przebieg badania obserwuje się na monitorze komputera. Ocena stanu zawieszenia przedstawiana jest w raporcie z pomiarów.

Dane techniczne:

• maksymalny nacisk koła: 10 kN,
• zakres pomiaru: 0 ? 99%,
• rozstaw kół: 900 ? 2200 mm,
• amplituda drgań: 6 mm,

Stan auta da się ocenić tylko od spodu. Na nic lśniący lakier, jeśli auto źle się prowadzi, źle hamuje i hałasuje. Co gorsza, naprawa mocno zdemolowanego, zaniedbanego podwozia może pochłonąć bardzo dużo pieniędzy. Jak da się zaoszczędzić? Drobne usterki trzeba naprawiać na bieżąco, ponieważ dewastacja podwozia postępuje z reguły lawinowo: mały luz powoduje pojawianie się kolejnych większych, jeden zepsuty element obciąża pozostałe.

Kupując auto, trzeba obejrzeć je od spodu

Z grubsza stan auta można ocenić od zewnątrz, ale naprawdę wszystko widać od dołu. Widać ślady po poważnych naprawach blacharskich, po uderzeniach, korozję, zużycie tłumików, wahaczy, szczelność zespołu napędowego. Łatwo da się ocenić stan łożysk, hamulców i zrobić kosztorys napraw. Dopiero wtedy wiemy, ile wart jest samochód. Przed kupnem wizyta w warsztacie to niemal konieczność!